โรคแทรกซ้อน ในวารสารวิชาการนี้ ล่าสุดที่ออกมาปี 2021

สรุปว่า micro vascular complication ในส่วน nerve damage ( หรือการทำลายของเส้นประสาท) ในการตรวจมีความสำคัญมากเพราะมากกว่า 50 % แสดงอาการเพราะถ้าหาก ไม่ดูแลเท้า ให้ดี ( foot care ) จะมีโอกาสที่จะมีความเสี่ยงก่อให้เกิดบาดแผลที่เท้าได้

การตรวจดูแลระบบประสาทจะเป็นการดูแลที่เจาะจงไปที่ระบบประสาท มากกว่า แต่ในการควบคุมระดับน้ำตาล จะเป็นการป้องกัน การแทรกซ้อน ของระบบประสาท ที่เสื่อมลง และ โรคแทรกซ้อนทางหัวใจด้วย ในผู้ป่วยเบาหวาน ชนิดที่ 1 สำหรับ ชนิดที่ 2 ก็จะชะลอการดำเนินการของโรคให้ช้าลง แต่ไม่ได้หมายความว่า การที่สูญเสียความรู้สึกที่เส้นประสาทจะกลับ คืนมา แต่การควบคุมน้ำตาลทั้งการให้ยา และ ไม่ให้ยา เป็นการ ลดอาการปวดลง หรืออาการให้ดีขึ้น ทำให้คุณภาพชีวิตดีขึ้น

สำหรับการตรวจ Neuropathy Diabetic peripheral neuropathy (DPN)

1 คนไข้ทุกคนจะได้รับการประเมินการตรวจระบบประสาท โดยมีการตรวจในระดับ small fibre เพื่อทำ pinprick and temperature sensation (ดูความรู้สึก ความแหลมคม และอุณหภูมิ )

2 ตรวจในระดับ large fibre เพื่อดู vibration sensation ดูความรู้สึกสั่นสะเทือน ใน อัตรา 128Hz

3. ตรวจในระดับ protective sensation เพื่อดูความรู้สึกในการป้องกันตรวจเอง เราจะใช้ 10g monofilament

การตรวจทั้งหมด จะเป็นการประเมิน ความเสี่ยงที่จะเกิดแผลที่เท้า และโอกาสในการถูกตัดเท้า เดี่ยวในหัวข้ออื่นๆจะขอเล่าต่อในตอนต่อไป อยากฝากให้ทุกท่านได้เป็นความรู้ว่า เท้าสำคัญมากต่อการดำเนินชีวิตครับ

หมอเฟิร์ส สิทธิพงษ์ Pod med , clinical adv pod

BKK Healthcare เว็บไซต์สุขภาพยอดนิยม

ขอบคุณรูปภาพจาก Asisto, Sanook

แผลเท้าโรคเบาหวาน ยังคงเป็นเรื่องที่หลายคนมองข้าม และอาจคิดว่าทำแผลเองได้ที่บ้าน แต่รู้หรือไม่ ว่าแผลเท้าโรคเบาหวาน อาจมีความเสี่ยงติดเชื้อ และเกิดการลุกลามจนนำไปสู่การสูญเสียขาได้ในที่สุด หากไม่ได้รับการรักษาที่ถูกต้อง

นายแพทย์ศุภชัย จันทร์วิทัน ศัลยแพทย์เฉพาะทางด้านหลอดเลือด โรงพยาบาลเวชธานี อธิบายว่า ผู้ป่วยโรคเบาหวานส่วนใหญ่จะมีปัญหาน้ำตาลในเลือดสูง ซึ่งภาวะน้ำตาลในเลือดจะส่งผลต่อการทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน ฉะนั้นยิ่งน้ำตาลในเลือดสูง ระบบภูมิคุ้มกันก็ยิ่งลดลง ส่งผลให้มีการติดเชื้อง่ายมากขึ้น นอกจากนี้ โดยหลักการของโรคเบาหวาน มักจะมีภาวะแทรกซ้อนที่ทำให้เส้นประสาทเสื่อม จนเกิดอาการชาที่มือและเท้า ดังนั้น เมื่อมีอาการชาที่เท้า ผู้ป่วยจะไม่รู้ตัวเมื่อเกิดแผล เนื่องจากอยู่ในจุดที่มองไม่เห็น ทำให้ไม่ได้มีการดูแลตั้งแต่ต้น จนเกิดการติดเชื้อและลุกลามได้ง่ายกว่าบริเวณอื่นของร่างกาย

ทั้งนี้ ผู้ป่วยโรคเบาหวาน ยังมีแนวโน้มที่จะมีปัญหาเกี่ยวกับหลอดเลือดเสื่อมได้อีกด้วย เพราะฉะนั้น ในผู้ป่วยที่มีแผลเท้าโรคเบาหวาน สิ่งแรกที่ต้องดูคือผู้ป่วยมีปัญหาเรื่องหลอดเลือดร่วมด้วยหรือไม่ หากไม่มีปัญหาหลอดเลือด การรักษาแผลจะทำได้ง่ายกว่า แต่หากมีปัญหาเรื่องหลอดเลือดร่วมด้วย การรักษาแผลจะมีความสลับซับซ้อน เนื่องจากกระบวนการการหายของแผลจะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อ มีเลือดไปเลี้ยงเพียงพอ ไม่มีการติดเชื้อ และมีสภาพแวดล้อมของแผลที่เหมาะสม

ในกรณีที่มี แผลเท้าเบาหวาน ร่วมกับมีปัญหาหลอดเลือด

ในภาวะนี้ควรได้รับการรักษาปัญหาหลอดเลือด เพื่อเปิดให้เลือดได้ไหลมาเลี้ยงแผลให้ได้มากที่สุด โดยวิธีการเปิดหลอดเลือดที่อุดตัน (Revascularization) ซึ่งในปัจจุบันเทคโนโลยีการรักษา มีการพัฒนาให้มีประสิทธิภาพในการทำให้เลือดกลับมาเลี้ยงแผลได้ดีขึ้น โดยวิธีการซ่อมหลอดเลือดหลัก ๆ ได้แก่ การทำบายพาสหลอดเลือด, การใส่สายสวนหลอดเลือด เพื่อทำบอลลูนขยายจุดที่ตีบหรือตัน นอกจากนี้ยังมีวิธีรักษาเพิ่มเติม เช่น การอบออกซิเจน หรือการทำไฮเปอร์แบริค (Hyperbaric oxygen therapy) การให้สเปรย์ออกซิเจน และการให้ยาในเรื่องของสเต็มเซลล์ เป็นต้น

“ โดยปกติแผลทั่ว ๆ ไป มักจะหายเองได้ภายใน 7 -14 วัน แต่หากเกินกว่านั้นหรือรู้ตัวอยู่แล้วว่าเป็นโรคเบาหวาน ไม่ควรทำแผลเอง ควรรีบมารักษากับแพทย์เฉพาะทาง เนื่องจากแพทย์จะสามารถทำแผลโดยปราศจากเชื้อ ควบคุมการติดเชื้อ และประเมินความรุนแรงการติดเชื้อ ขนาดแผล และปัญหาหลอดเลือดของผู้ป่วย ทำให้ลดโอกาสการตัดเท้าที่เกิดจากการติดเชื้อรุนแรงได้ ” นพ.ศุภชัยกล่าว จุดประสงค์ของการรักษาแผลเท้าโรคเบาหวาน คือการเก็บรักษาเท้าเพื่อให้ผู้ป่วยกลับมาเดินได้เหมือนเดิม เพราะฉะนั้นหากเข้ารับการรักษาตั้งแต่แรก และต่อเนื่อง จะทำให้ลดโอกาสการติดเชื้อและลุกลามไปจนถึงกระดูกที่จะนำไปสู่การตัดเท้าได้

BKK Healthcare เว็บไซต์สุขภาพยอดนิยม

ขอบคุณรูปภาพจาก โรงพยาบาลธนบุรี 2, Bupa Thailand