บทความชิ้นนี้จึงขอนำข้อแนะนำจาก นพ.ศรัณย์ ก่อวุฒิกุลรังษี แพทย์เฉพาะทางด้านกระดูกและข้อ กระดูกสันหลัง โรงพยาบาลนวเวช มาบอกเล่า ลองมาดูกันว่าความไม่สบายและความเจ็บป่วยที่กระดูกและข้อที่เกิดจากการ Work from Home มีอะไรได้บ้าง และเราจะป้องกันได้อย่างไร

อาการที่เกิดจาก Work from Home

• ปวดหลังง่ายขึ้น เนื่องจากสภาพแวดล้อมที่บ้านไม่เหมือนที่ทำงาน บางคนไม่มีโต๊ะหรือเก้าอี้ที่เหมาะสำหรับการทำงาน เช่น นั่งทำงานที่โต๊ะกินข้าว ซึ่งเก้าอี้จะปรับระดับไม่ได้ และที่รองนั่งอาจจะแข็ง พนักพิงไม่เหมาะสำหรับการนั่งนาน ๆ ทำให้เกิดอาการปวดหลังได้ง่ายกว่านั่งเก้าอี้ที่ทำงาน บางคนอยู่ในห้องพัก หรือคอนโดมิเนียม ไม่มีพื้นที่มากนัก ก็นั่งกับพื้นทำงาน ซึ่งเป็นท่าที่ไม่ถูกสุขลักษณะ ยิ่งทำให้ปวดหลังมากขึ้น นอกจากนั้น หมอนรองกระดูกสันหลังและข้อต่อยังต้องรับภาระมากกว่าปกติ ส่งผลให้หมอนรองกระดูกเสื่อมได้เร็วขึ้น
• ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อต้นคอ บ่า ไหล่ จากการใช้คอมพิวเตอร์เป็นเวลานาน ๆ หลายคนปกติทำงานไม่ค่อยใช้คอมพิวเตอร์ทำงานมากนัก แต่พอWork from home ก็ต้องมีประชุมทางไกลบ่อยขึ้น บางวันก็มีหลายรอบ หรือบางคนเดิมที่ทำงานเป็นคอมพิวเตอร์ตั้งโต๊ะ พอมาทำที่บ้านก็ต้องใช้โน๊ตบุ๊คทำงานแทน ต้องก้มคอมากขึ้นเป็นเวลานาน ๆ ทำให้กล้ามเนื้อยึดตึง ปวดต้นคอ บ่า ไหล่ได้
• ปวดข้อมือ เอ็นอักเสบ นิ๊วล๊อค จากการใช้คอมพิวเตอร์ หรือโทรศัพท์มือถือเป็นเวลานาน ๆ
• ไม่ได้ออกกำลังกาย เนื่องจากไม่ต้องออกจากบ้าน ไม่ต้องเดินทาง ทำให้ร่างกายมีการขยับตัวน้อยลง กล้ามเนื้อไม่ได้รับการฝึกให้เกิดความแข็งแรง ส่งผลให้ปวดเมื่อยได้ง่ายขึ้น
• อยู่แต่ในบ้าน ไม่เจอแสงสว่าง ไม่เจอแดด ทำให้ร่างกายได้รับวิตามินดีจากแสงแดดลดลง ซึ่งมีผลทำให้การทำงานของกล้ามเนื้อลดลงและการสะสมแคลเซียมในร่างกายลดลง
• ดื่มชากาแฟบ่อยขึ้น บางคนไม่ดื่มอยู่แล้วก็คงไม่มีปัญหา แต่คนที่ดื่มกาแฟอยู่แล้ว พอทำงานคนเดียวมีความเครียด ก็ดื่มชากาแฟมากขึ้น ซึ่งคาเฟอีนที่มากเกินไปก็มีผลเสียกับร่างกาย ทั้งนอนไม่หลับ ใจสั่น กระตุ้นหัวใจมากเกินไป ถ้าใส่น้ำตาลครีม ก็ต้องระวังการได้รับน้ำตาลและไขมันมากเกินไป นอกจากนี้ คาเฟอีนยังทำให้เกิดการสูญเสียแคลเซียมออกจากร่างกาย ทำให้ความแข็งแรงของกระดูกลดลง
• ความเครียดเพิ่มขึ้น ทั้งจากการทำงานเป็นเวลานาน หรือบางคนอยู่คนเดียวที่บ้าน พอไม่ได้ไปทำงานเจอเพื่อนร่วมงาน บวกกับวิตกกังวลเรื่องสถานการณ์การระบาดของโรค ก็เกิดความเครียดสะสมขึ้นได้ ความเครียดนี้ก็ทำให้นอนไม่หลับ ปวดศีรษะ กล้ามเนื้อเกร็งปวดเมื่อยตามร่างกายได้
• น้ำหนักขึ้น แน่นอนว่าการที่เราทำงานอยู่ที่บ้าน ตู้เย็นและชั้นวางขนม ก็อยู่เพียงแค่เอื้อมเท่านั้น แถมยังวางล่อตาล่อใจขณะที่เราทำงานอยู่ตลอด เราก็มักจะเผลอหยิบมากินเล่นระหว่างทำงาน รู้ตัวอีกทีก็หมดถุงซะแล้ว แล้วช่วงนี้ก็เป็นยุคทองของการสั่งอาหารมากินที่บ้าน ไม่อยากจะออกไปไหน โทรสั่งแล้วก็นั่งชิลล์ ทำงานไป สักพักของกินก็มาส่ง เป็นแบบนี้นาน ๆ น้ำหนักต้องเพิ่มขึ้นอย่างแน่นอน ซึ่งจะส่งผลกับระบบร่างกายส่วนอื่นๆ โดยรวม เช่น ความดัน ระดับน้ำตาล ระดับไขมัน กระดูกและข้อต่อก็ต้องรับน้ำหนักมากขึ้น เกิดการปวดหลังปวดเข่า เป็นต้น

การแก้ปัญหาจากการ Work from Home

• ทำงานให้เป็นเวลา กำหนดเวลาการทำงาน และการพักผ่อนที่ชัดเจน พยายามจบงานให้ได้ตามกำหนด ไม่ทำงานล่วงเวลา เพื่อมีเวลาไปทำกิจกรรมอื่นๆที่ดีต่อสุขภาพมากขึ้น
• ปรับสภาพแวดล้อมให้เหมาะกับการทำงาน เช่น จัดที่นั่งบริเวณที่มีแสงสว่างเพียงพอ หาเก้าอี้นุ่ม ๆ มีพนักพิง ใครมีทุนหน่อยจะจัดหาเก้าอี้ทำงานดีๆก็ไม่ว่ากัน
• ปรับความสูงของจุดวางคอมพิวเตอร์ให้เหมาะสมกับร่างกายและท่านั่ง ความสูงของจอที่เหมาะสมนั้น ขอบบนของจออยู่ใกล้ระดับสายตา กลางจอควรอยู่ต่ำกว่าระดับสายตาประมาณ10-20 องศา เพื่อลดการก้มหรือเงยคอที่มากเกินไป หากใครใช้โน๊ตบุ๊คอาจใช้แท่นวาง เพื่อปรับความเอียงของแป้นพิมพ์และความสูงของจอก็ได้
• กำหนดระยะเวลาการทำงานต่อเนื่อง จัดเวลาให้มีการพักปรับอิริยาบทและยืดกล้ามเนื้ออย่างถูกวิธี ทั้งกล้ามเนื้อบริเวณ ศีรษะ คอ บ่า ไหล่ และหลัง
• หาเวลาออกกำลังกาย เพื่อให้กระดูกและกล้ามเนื้อได้ขยับทำงาน ฝึกกล้ามเนื้อคอ หลัง และไหล่ ที่ต้องใช้งานขณะนั่งทำงานให้เกิดความแข็งแรง ยืดเส้นยืดสาย การออกกำลังเป็นประจำยังทำให้ความเครียดลดลงด้วย ถ้าจะให้ดี การออกกำลังกายกลางแจ้งทำให้ได้รับแสงแดด ก็จะได้รับวิตามินดีเพิ่มด้วยอีกด้วย
• ตั้งเกณฑ์ควบคุมการทานขนม ของว่าง ชา กาแฟ ไม่ให้เยอะจนเกินไป กาแฟร้อนไม่ควรเกิน2แก้ว กาแฟเย็น ไม่ควรเกิน 1 แก้ว

Covid-19 ยังไม่จบง่าย ๆ พวกเรายังจำเป็นต้องทำงานจากที่บ้านกันไปอีกสักพัก ดังนั้น เรามาทำให้การ Work from Home เป็นการทำงานที่ดีต่อสุขภาพกันดีกว่า เพียงปฏิบัติตัวให้ถูกต้อง ปรับสภาพแวดล้อมให้เหมาะสม ก็จะทำให้ลดความเครียดจากการทำงาน และมีความสุขมากขึ้น

จนได้มีโอกาสไปร่วมฟังเสนา “การเลือกผลิตภัณฑ์และสิ่งแวดล้อมในชีวิตประจำวันเพื่อการป้องกันโควิด”  ในงานเปิด “ห้องผู้ป่วยพิเศษละมุนใจ ไกลโควิด” ที่ SMC หรือศูนย์บริการทางการแพทย์ชั้นเลิศ โรงพยาบาลศรีนครินทร์ ของคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น  และพบว่าไม่ใช่ทุกพรมสามารถฆ่าเชื้อโรคได้ แต่ปัจจุบันมีพรมที่พัฒนามาจากนวัตกรรมสิ่งทออัจฉริยะ“AVA^TM Anti Viral Allergy Free” ที่สามารถจัดการกับเจ้าโควิด-19 ได้

            AVA™ หรือนวัตกรรมสิ่งทออัจฉริยะที่มีชื่อเต็มๆ ว่า “AVA™ Anti Viral Allergy Free” คือเส้นใยที่ถูกวิจัยและพัฒนาขึ้นโดย “The Carpet Maker Thailand” ซึ่งช่วงก่อนที่ COVID-19 จะก่อเกิดและแพร่ระบาดไปทั่วโลก พรม AVA™ ก็ได้ทำหน้าที่ของมันอยู่ก่อนแล้ว นั่นคือเป็นหน้าด่านในการจัดการกับเชื้อโรค ไรฝุ่น รวมถึงมลภาวะต่างๆ ที่เท้าของเราเหยียบย่ำมาตลอดการเดินทางโดยที่ไม่มีใครสังเกต แต่เมื่อ COVID-19 แพร่ระบาดหนักขึ้น พรม AVA™ จึงมีบทบาทเต็มตัวในการ ‘กำจัด’ ไวรัสชนิดนี้ด้วยนั่นเอง

           การ ‘กำจัด’ ของ AVA™ ไม่ใช่แค่ดักจับหรือกักไวรัสไว้ที่พรม แต่หมายถึงการจัดการทิ้งจริงๆ ชนิดที่ว่าทันทีที่ฝ่าเท้าสัมผัสกับพรม เชื้อ COVID-19 จะถูกกะเทาะเปลือกโปรตีนและไขมันตรงนั้น ในแบบที่แพร่กระจายต่อไม่ได้อีกเลย

            ซึ่งหากต้องลงลึกกว่านั้น ก็คงต้องมานั่งทำความเข้าใจกันก่อนว่า COVID-19 ที่ใครๆ ก็เบือนหน้าหนี มันมีวิธีการเพิ่มตัวเองอย่างไร จนสามารถแพร่ระบาดในตัวมนุษย์ได้อย่างรวดเร็วนัก

            COVID-19 เป็นหนึ่งในสายพันธุ์ของไวรัสโคโรนา หรือ CoV ซึ่งเป็นไวรัสชนิด RNA สายเดี่ยวเชิงบวก ที่มีมากมายหลายสายพันธุ์ โดยแต่ละสายพันธุ์ก็มีหน้าตาคล้ายๆ กันคือ รูปทรงกลมและมีหนามรอบตัวเหมือนแสงอาทิตย์ ซึ่งเจ้าหนามตัวนี้แหละ คือที่อยู่ของโปรตีนที่เรียกว่า Spike Protein อันเป็นอาวุธหลักในการเข้ายึดกับ ‘โปรตีนตัวรับ’ ที่อยู่บนเซลล์ของมนุษย์ แล้วจึงทำการส่งหน่วยพันธุกรรมสู่กระบวนการ ‘คัดลอก’ ตัวเองซ้ำๆ แล้วแพร่กระจายไปยังเซลล์ข้างเคียงอีกหลายรอบ จนเข้าไปทำลายหลอดลมและปอดในท้ายที่สุด

            ซึ่งเจ้าไวรัสโคโรนาที่แพร่กระจายในลักษณะนี้ และเป็นที่รู้จักกันดี ก็ได้แก่ MERS-CoV หรือโรคเมอร์ส และ SARS-CoV หรือโรคซาร์ส ที่แพร่ระบาดเมื่อหลายปีก่อน แต่ที่ COVID-19 หรือ *SARS-CoV-2 ระบาดหนักกว่าสายพันธุ์อื่นๆ นั่นก็เพราะโปรตีนที่ใช้ยึดจับของมัน เข้าจับกับโปรตีนตัวรับได้ง่ายกว่า และยึดจับได้เหนียวแน่นกว่าญาติๆ ของมันนั่นเอง (*ชื่อคล้ายโรคซาร์สเพราะมีรหัสพันธุกรรมคล้ายกันเกือบ 80%)

            จุดนี้เองที่เป็นพื้นที่ทำงานของ AVA™ โดยคุณสมบัติพิเศษของนวัตกรรมที่ฝังอยู่ในทุกอณูเส้นใย จะทำหน้าที่เป็นอาวุธหนักในการกะเทาะเปลือกโปรตีน Spike Protein จนแตก และทำให้ตัวไวรัส ไม่สามารถเข้ายึดจับกับโปรตีนตัวรับได้ ไม่สามารถเพิ่มจำนวนได้ และสลายหรือตายลงในที่สุด ไม่ว่าจะเป็น COVID-19 โรคเมอร์ส โรคซาร์ส รวมถึงไวรัสชนิด RNA สายพันธุ์อื่นๆ

            นอกจากนี้ AVA™ ยังมีคุณสมบัติที่น่าสนใจอีกข้อ นั่นคือการยับยั้งเชื้อราและแบคทีเรีย ซึ่งมลภาวะทั้ง 2 อย่างนี้ คือห่วงโซ่อาหารหลักของไรฝุ่น ซึ่งเมื่อวงจรห่วงโซ่อาหารถูกขัดขวาง ก็ทำให้ไรฝุ่นค่อยๆ ตายลง และช่วยลดสาเหตุของการเกิดภูมิแพ้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

            ด้วยความสามารถที่หลากหลาย ในการจัดการกับเชื้อไวรัส เชื้อรา แบคทีเรีย และไรฝุ่น ทำให้หลายคนมองว่า AVA™ เป็นนวัตกรรมที่ดีเกินกว่าจะอยู่แต่ในพรมเท่านั้น เช่นเดียวกันกับ “SMC” หรือ “ศูนย์บริการทางการแพทย์ชั้นเลิศ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น” ที่ได้จับมือกับผู้ผลิตนวัตกรรม AVA™ รายใหญ่อย่าง “ไอเคคร๊าฟท์” (IKKraft™) ในการนำเส้นใน AVA™ มาไว้ในผลิตภัณฑ์เคหะสิ่งทอ (Home Textile) ทุกชิ้นในห้องผู้ป่วย จัดตั้งเป็น “ห้องผู้ป่วยพิเศษละมุนใจ ไกลโควิด” เปิดตัวใช้ในศูนย์ SMC โรงพยาบาลศรีนครินทร์ ที่ผ่านมา

            และบรรดาสิ่งทอจากนวัตกรรม AVA™ ยังได้ผ่านการทดสอบอีกขั้น เพื่อให้มั่นใจในประสิทธิภาพในการจัดการกับเชื้อไวรัสได้มากกว่า 90% รับรองด้วยสถาบันทดสอบระดับนานาชาติ ภายใต้มาตรฐาน ISO 18184 ได้แก่ ยับยั้งเชื้อไวรัสได้ 91.7% โดยสถาบัน MSL ประเทศอังกฤษ, 99.17% โดยสถาบัน SGS ประเทศฮ่องกง และ 99.37% โดยสถาบัน Nelson Lab ประเทศสหรัฐอเมริกา

           เมื่อก่อนเราเคยเห็นเส้นใยผ้ากันน้ำได้ เปลี่ยนสีได้ แต่ตอนนี้เรามีผลิตภัณฑ์นวัตกรรมสิ่งทอที่สามารถฆ่าเชื้อ COVID-19 ได้ และหาซื้อเองได้ตามร้านค้าออนไลน์ของ IKKraft  ไม่ว่าจะเป็น หน้ากากอนามัย ผ้าเช็ดมือ ผ้าเช็ดตัว ผ้าปูที่นอน ปลอกหมอน  และสารพัดสิ่งทอ อีกมากมาย ทั้งๆ ที่ก่อนหน้านี้ เราต่างเดินเหยียบมันอยู่ทุกวัน แบบที่ไม่เคยรู้ตัวเลย….

ในช่วงที่มีไวรัส Covid-19 ระบาดนั้น การให้การรักษาทางทันตกรรมรวมไปถึงการจัดฟันนั้นเป็นไปอย่างจำกัด หลาย ๆ โรงพยาบาล หรือคลินิกทันตกรรมให้การรักษาเฉพาะเคสที่ฉุกเฉินเท่านั้น หรือบางคลินิกถึงกับปิดรับการรักษาเลยทีเดียว เมื่อเรากำลังผ่านพ้นช่วงของโรคระบาดไป และจำเป็นต้องกลับมาดำรงชีวิตตามปกติ จึงเป็นช่วงเวลาของการทบทวนในการให้การรักษาแก่ผู้ป่วยอย่างปลอดภัยไร้ Covid-19 และสร้างความมั่นใจให้แก่ผู้ป่วยที่กังวลในการมารับการรักษาที่โรงพยาบาล

คำถามยอดฮิต! จัดฟันในช่วง Covid-19 จัดฟันได้หรือไม่

กรมการแพทย์ ได้ให้แนวทางปฏิบัติการรักษาทางทันตกรรมจัดฟันในกรณีเร่งด่วน Emergency Urgency และ Elective case โดยพิจารณาความสามารถในการป้องกันที่เหมาะสมเพื่อให้เกิดความปลอดภัยแก่ผู้ป่วย โดยมีสาระสำคัญดังนี้

ผู้ป่วยที่ต้องมีการปรับเครื่องมือต่อเนื่องตามดุลยพินิจของทันตแพทย์ผู้ดูแล เช่น อยู่ระหว่างการให้แรงต่อเนื่อง, ผู้ป่วย Corticotomy เป็นต้น ทั้งในงานจัดฟันแบบติดแน่นและแบบถอดได้
ผู้ป่วยที่ต้องติดเครื่องมือ ในกรณีที่มีการเตรียมช่องปากไว้แล้ว เช่น ถอนฟันเพื่อการจัดฟันและยังไม่มีการเริ่มให้แรง
ผู้ป่วยที่ต้องถอดเครื่องมือ ในกรณีพิมพ์ปากเพื่อส่งทำเครื่องมือคงสภาพฟันแล้ว หรือวางแผนพิมพ์ปากทำเครื่องมือคงสภาพฟันในครั้งถัดไปแต่มีเครื่องมือหลุดระหว่างรอนัดหมาย
คัดกรองความเสี่ยง…ตรวจเช็กก่อนจัดฟัน!

การคัดกรองความเสี่ยงในการติดเชื้อของผู้ป่วยก่อนเข้ามารับการจัดฟัน จัดเป็นหนึ่งขั้นตอนที่สำคัญก่อนการทำหัตถการ โดยการคัดกรองสามารถทำได้โดยการสอบถามก่อนที่จะถึงวันนัดอย่างน้อย 1 วัน เพื่อลดความเสี่ยงจากการเดินทางของผู้ป่วยมายังสถานพยาบาล โดยดูจากทั้งประวัติ และอาการแสดงของผู้ป่วย

ประวัติ

มีประวัติเดินทางไปยัง หรือมาจากพื้นที่ที่เกิดโรคระบาดหรือไม่
มีประวัติของคนในครอบครัวป่วยเป็น COVID-19 สัมผัสกับผู้ป่วย COVID-19 หรือสารคัดหลั่งจากระบบทางเดินหายใจของผู้ป่วยโดยไม่ได้ป้องกันอย่างเหมาะสมหรือไม่
ประกอบอาชีพที่เกี่ยวกับการท่องเที่ยว สถานที่แออัด หรือติดต่อกับคนจำนวนมากหรือไม่
มีประวัติไปในสถานที่ชุมชน หรือสถานที่ที่มีการรวมกลุ่มคน เช่น ตลาดนัด ห้างสรรพสินค้า สถานพยาบาล ขนส่งสาธารณะเป็นบุคคลากรทางการแพทย์ที่ใกล้ชิด/สัมผัสผู้ป่วย COVID-19 หรือไม่
อาการแสดงไอเจ็บคอน้ำมูกไหล มีไข้ อุณหภูมิสูงตั้งแต่ 37.5 C
การสูญเสียการได้กลิ่น และการรับรส
ปวดศีรษะ ปวดกล้ามเนื้อ
หายใจเหนื่อย/หายใจเร็ว
ในกรณีที่สอบถามประวัติและอาการผู้ป่วย แล้วพบว่ามีความเสี่ยง สามารถเลื่อนนัดจัดฟันและดูอาการประมาณ 1 เดือนก่อนได้ ผู้ป่วยสามารถชะลอการรักษา 1-2 เดือนได้โดยไม่กระทบการรักษา

เสี่ยงต่อ COVID-19 หรืออยู่ช่วงเฝ้าระวังแล้วมีอาการฉุกเฉิน ควรทำยังไงดี?

การพยากรณ์โรคและการดำเนินโรคจะดีถ้าผู้ป่วยไม่เกิดโรคแทรกซ้อนที่หัวใจ และเส้นเลือดเลี้ยงหัวใจ ก่อนและหลังการรักษา โดยหลังจากไข้ลดลงแล้ว ต้องทานยากันเลือดแข็งตัว (Aspirin) ต่ออีกนานประมาน 60 วัน ของโรค หรือจนกว่าเส้นเลือดเลี้ยงหัวใจโป่งพอง (aneurysm) กลับเป็นปกติ

กรณีลวดทิ่มแก้ม หากทิ่มเนื้อเยื่ออ่อนหรือทำให้เกิดบาดแผลเรื้องรัง ควรมารับการบำบัดฉุกเฉิน โดยแจ้งความเสี่ยง ต่อ COVID-19 ทางโรงพยาบาลจำเป็นต้องจัดเตรียมมาตราการในการดูแลผู้ป่วยอย่างเหมาะสม หากปลายลวดยื่น ออกมาไม่มาก แนะนำให้ใช้ขี้ผึ้งที่ได้รับจากทันตแพทย์จัดฟัน ปั้นเป็นก้อนเล็กๆและแปะบนลวดที่คมเพื่อบรรเทา อาการได้

ดูแลอุปกรณ์ให้ดี ไม่เคี้ยวอาหารแข็งเหนียว เพื่อไม่ให้อุปกรณ์จัดฟันหลุด เมื่อมารับการรักษาได้แล้วจะได้รักษาได้ ต่อเนื่อง

แปรงฟันทั้งเช้า และก่อนนอน รวมทั้งหลังรับประทานอาหารทุกมื้อ ด้วยแปรงจัดฟัน แปรงซอกฟัน และไหมขัดฟัน
เราควรตระหนักถึงโรคระบาด COVID-19 แต่ไม่ตระหนก เพื่อให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีได้ในยุค New Normal นี้

หากเราร่วมมือกันดูแลสุขภาพของตนเองให้แข็งแรง และปฏิบัติตามแนวทางในการป้องกันโรค COVID-19 จึงสามารถผ่านพ้นวิกฤตนี้ได้อย่างแน่นอนที่สุด

BKK Healthcare เว็บไซต์สุขภาพยอดนิยม

ขอบคุณรูปภาพจาก สสส , Herworldthai.com | บทความดีๆสำหรับคนรุ่นใหม่ ที่ใส่ใจสุขภาพ